Powstanie Poznańskiego Czerwca'56 - pierwszy w PRL strajk generalny

Strajk wybuchł w Zakładach im. Hipolita Cegielskiego (w latach 1949-1956 Zakłady im. J.W. Stalina). Niezadowolenie narastało już od jesieni 1955 r. 28 czerwca doszło w Poznaniu do wystąpień. Robotnicy wyszli na ulice formując pochód, który przekształcił się z demonstracji robotniczej w manifestację społeczeństwa, czego wyrazem było zgromadzenie się około 100 tys. mieszkańców przed poznańskim ratuszem. Robotnicy domagali się aby władze cofnęły narzucone normy pracy, obniżyły ceny i podwyższyły płace. Z opanowanego radiowozu podano informację o aresztowaniu delegacji robotniczej, która przebywała 26 VI w Warszawie. Spowodowało to marsz kilku tysięcy demonstrantów pod więzienie, rozbicie go i wypuszczenie na wolność 257 więźniów. Grupa demonstrantów ruszyła pod budynek Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego przy ul. Kochanowskiego. Około 10.40 z tego budynku padły pierwsze strzały. Po południu władze skierowały do miasta regularne jednostki wojskowe . Łącznie skierowano do pacyfikacji miasta ponad 10.300 żołnierzy, ok. 400 czołgów, ponad 30 transporterów opancerzonych. Siły te prowadziły walki uliczne z grupami cywilów, przeważnie młodymi wiekiem, uzbrojonymi tylko w 188 sztuk bron, w tym 1 rkm, oraz butelki z benzyną. W toku walk i pacyfikacji miasta zginęły przynajmniej 63 osoby cywilne oraz 10 osób spośród żołnierzy i aparatu bezpieczeństwa, około 1.000 osób zostało rannych. Aresztowania uczestników rozpoczęły się już 28 czerwca, nasiliły się w dniach następnych, przy czym obchodzono się z nimi wyjątkowo brutalnie. Intensywne śledztwo połączone z biciem i maltretowaniem podejrzanych, prowadzone przez liczną grupę funkcjonariuszy z Warszawy, miało potwierdzić tezę władz, że sprawcami wydarzeń 28 czerwca byli prowokatorzy z opozycyjnych organizacji i obca agentura. Nie udało się tego jednak udowodnić... Można sądzić, że to co się stało 28 VI w Poznaniu było rewolucją mas pracujących przeciw istniejącemu systemowi biurokratycznemu, z całą jego strukturą polityczną, moralną i obyczajową a wydarzeniom poznańskim zawdzięczamy, iż "przewrót październikowy 1956 roku" w Polsce w przeciwieństwie np. do Węgier, gdzie Armia Radziecka je krwawo stłumiała (23 X 11 XI 1956 r.), miał charakter bezkrwawy. Rok 1956 a szczególnie Powstanie Poznańskiego Czerwca'56 było przełomem w układzie sił między władzą a społeczeństwem w całym bloku państw socjalistycznych..